CƯỚC MÁY BAY CÓ THỂ TĂNG, NGUY CƠ HỦY CHUYẾN CAO HƠN DO BẤT ỔN TRUNG ĐÔNG

Các hãng hàng không toàn cầu hiện không chỉ chịu áp lực từ giá dầu và nhiên liệu bay leo thang, mà còn phải đối mặt với nguy cơ thiếu ổn định về lịch trình, đặc biệt trên các đường bay dài và các tuyến phụ thuộc nhiều vào trung chuyển quốc tế. Điều này đang buộc nhiều hãng phải cắt giảm chuyến, điều chỉnh mạng bay hoặc tăng giá vé để ứng phó với chi phí khai thác ngày càng cao.

Nhiều hãng lớn bắt đầu siết khai thác và tăng giá

Một trong những tín hiệu rõ ràng nhất đến từ hãng hàng không Bắc Âu SAS, khi hãng này thông báo kế hoạch hủy 1.000 chuyến bay trong tháng tới. Nguyên nhân được nêu trực tiếp là do giá dầu và nhiên liệu bay tăng mạnh, làm dấy lên lo ngại về hiệu quả khai thác, đặc biệt ở các hành trình dài có mức tiêu hao nhiên liệu lớn.

Tại Mỹ, United Airlines cũng công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 5% số chuyến bay theo lịch trình trong quý II và quý III. Hãng cho biết đang chuẩn bị cho kịch bản giá dầu duy trì ở mức rất cao trong thời gian dài, thậm chí tính đến khả năng dầu thô có thể lên tới 175 USD/thùng và vẫn ở trên 100 USD/thùng đến hết năm 2027. Ngoài ra, hãng cũng đã giảm các chuyến có hiệu quả thấp như chuyến giữa tuần, chuyến đêm và một số chuyến thứ Bảy; đồng thời tạm dừng các đường bay đến Tel Aviv và Dubai.

Tại Anh, dù các hãng bay lớn cho biết đã chốt giá một phần nhu cầu nhiên liệu hiện tại, nhưng thị trường này vẫn chịu rủi ro cao khi hơn 80% nhiên liệu bay của Anh là hàng nhập khẩu. Điều này cho thấy chỉ cần nguồn cung nhiên liệu biến động trong ngắn hạn, toàn bộ chi phí vận hành cũng có thể bị ảnh hưởng gần như ngay lập tức.

Châu Á – Thái Bình Dương cũng không nằm ngoài làn sóng tăng giá

Không chỉ Mỹ hay châu Âu, khu vực châu Á – Thái Bình Dương và châu Đại Dương cũng đã bắt đầu ghi nhận các động thái điều chỉnh giá và khai thác. Một số hãng như Cathay Pacific, AirAsia và Thai Airways đã thông báo tăng giá vé trên một số tuyến. Trong khi đó, tại Ấn Độ, giá vé các chặng đường dài được cho là đã tăng khoảng 15% và vẫn đang được cân nhắc điều chỉnh thêm nếu áp lực chi phí tiếp tục kéo dài.

Tại khu vực Nam bán cầu, Qantas và Air New Zealand cũng đã tăng giá vé từ đầu tuần. Đáng chú ý, Air New Zealand thông báo sẽ hủy hàng nghìn chuyến bay trong giai đoạn từ 16/3 đến 3/5, ảnh hưởng khoảng 44.000 hành khách. Đây là một con số rất lớn và cho thấy các hãng hàng không đang phải chuyển sang trạng thái “phòng thủ” thay vì giữ nguyên công suất khai thác như trước.

Theo công ty dữ liệu hàng không Cirium, các tuyến bay dài với tần suất khai thác hạn chế sẽ là nhóm chịu tác động mạnh nhất về giá. Đặc biệt, các đường bay trước đây phụ thuộc nhiều vào năng lực khai thác của Emirates, Etihad Airways và Qatar Airways có nguy cơ tăng giá mạnh hơn so với mặt bằng chung. Các chặng từ Úc đi châu Âu, Bắc Mỹ và Bắc Á được đánh giá là nhóm dễ tăng giá nhanh nhất trong thời gian tới.

Dấu hiệu gián đoạn đã xuất hiện rõ trên toàn mạng bay

Bài báo cũng cho thấy một số hãng đang nỗ lực duy trì hoạt động trong điều kiện bị giới hạn bởi không phận và chi phí tăng cao. Cụ thể, Qatar Airways hiện mới chỉ khôi phục lịch bay ở mức hạn chế, nhưng vẫn đang duy trì kết nối từ Doha đến hơn 70 điểm đến toàn cầu. Trong khi đó, Emirates ghi nhận tới 366 chuyến bay trong ngày 20/3, cho thấy nỗ lực phục hồi rất mạnh. Tuy nhiên, ngay cả khi số chuyến tăng lên, nguy cơ delay và hủy chuyến vẫn chưa thể loại bỏ do các hạn chế về không phận và rủi ro vận hành vẫn còn hiện hữu.

Điều đáng nói là tác động này không chỉ diễn ra ở thời điểm hiện tại mà còn có thể kéo dài sang các tháng tới. Theo Cirium, các chuyến bay được đặt chỗ trong vòng hai tuần tới có thể sẽ đắt hơn đáng kể, trong khi nguồn cung chuyến bay trên thị trường sẽ giảm. Thậm chí, ngay cả các hành trình xa tới tháng 7/2026 vẫn có thể tiếp tục chịu áp lực tăng giá nếu tình trạng gián đoạn kéo dài.

Việt Nam cũng bắt đầu chịu ảnh hưởng trực tiếp

Đối với thị trường Việt Nam, tác động đã bắt đầu thể hiện khá rõ. Theo khảo sát nhanh của Cục Hàng không Việt Nam vào ngày 20/3, thực hiện với gần 40 hãng hàng không quốc tế và khu vực châu Á, trong đó có nhiều hãng khai thác đến/đi từ Việt Nam, kết quả cho thấy hơn 60% hãng đã hoặc dự kiến tăng phụ thu nhiên liệu / điều chỉnh giá vé từ trung tuần tháng 3. Xu hướng này không chỉ xuất hiện ở châu Á mà còn lan rộng sang châu Âu và Bắc Mỹ.

Không chỉ là câu chuyện của hành khách

Về bản chất, đây không còn là vấn đề riêng của ngành hàng không hay người đi máy bay. Khi giá vé tăng và lịch bay thiếu ổn định, tác động sẽ lan sang du lịch, thương mại, vận tải và chuỗi cung ứng. Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu hoặc các đơn vị cần sử dụng vận chuyển hàng không (air cargo), việc số chuyến bay giảm hoặc chi phí nhiên liệu tăng có thể kéo theo:

• Chi phí vận chuyển cao hơn,
• Rủi ro chậm giao hàng,
• Khó giữ lịch trình giao nhận như kế hoạch,
• Phát sinh thêm áp lực vận hành trong mùa cao điểm.